چکیده:
تجهیزات مکانیکی تحت فشار در صنایع مختلف از جمله نیرو، نفت، گاز و پتروشیمی دارای کاربردهای فراوانی میباشند. این تجهیزات در طول عمر کاری خود تحت انواع بارهای مکانیکی و حرارتی ناشی از شرایط سرویس قرار میگیرند و با توجه به حساسیت بالایی که نسبت به ایمنی تجهیزات مذکور وجود دارد، طراحی آنها باید به گونهای انجام گیرد که از وقوع هر نوع آسیب یا خرابی در طی کارکرد تجهیز جلوگیری شود. یکی از معتبرترین و کاملترین مراجع بینالمللی در زمینه طراحی و ساخت این تجهیزات، کد بویلرها و مخازن تحت فشار ASME BPVC میباشد که توسط انجمن مهندسان مکانیک آمریکا تدوین و منتشر شده است. در این کد، دو رویکرد متفاوت برای طراحی تجهیزات تحت فشار به رسمیت شناخته شده است: رویکرد طراحی بر اساس روابط (DBR) و رویکرد طراحی بر اساس تحلیل (DBA) در رویکرد طراحی بر اساس روابط (DBR)، کاربر موظف است برای طراحی اجزاء مختلف تجهیز تحت فشار از روابط، فرمولها و جداول طراحی مشخص ارائه شده در متن کد در چارچوب الزامات و ملاحظاتی که برای استفاده از آنها تعیین شده است، تبعیت نماید. با وجود کارایی و قابلیت اطمینان بالای این رویکرد، عدم امکان بهرهبرداری از آن در تجهیزاتی که دارای شکل هندسی خاص و غیر استاندارد هستند و یا تحت شرایط بارگذاری پیچیده قرار دارند، یک محدودیت بزرگ برای استفاده از آن ایجاد میکند. در مقابل، در رویکرد طراحی بر اساس تحلیل (DBA) که مبتنی بر استفاده از روشهای تحلیل عددی و مشخصاً روش المان محدود (FEM) میباشد، کاربر آزادی عمل بالایی در خصوص طراحی انواع تجهیزات تحت فشار استاندارد و غیر استاندارد خواهد داشت که این روش را به یک گزینه جایگزین قابل اتکا برای طراحی تبدیل میکند. یک مزیّت مهم این رویکرد، امکان بهینه کردن طراحی تجهیز با افزایش دقت محاسبات در نتیجه استفاده از روشهای عددی به جای روابط ساده تحلیلی میباشد.
دستورالعمل انجام تحلیلهای عددی در چارچوب رویکرد DBA در فصل پنجم از کد ASME BPVC-Sec.VIII-Div.۲ ارائه شده است.
علیرغم کاربردهای فراوان رویکرد طراحی بر اساس تحلیل (DBA)، به دلیل پیچیده بودن ملاحظات و الزامات استفاده از آن و همچنین بیان پر ابهام و غیر شفاف کد ASME در این خصوص، مرجع مناسب و کاربردی جهت یادگیری و پیادهسازی این رویکرد در فرآیند طراحی تجهیزات تحت فشار به ندرت در دسترس کاربران قرار دارد. از این رو کتاب حاضر با هدف شرح و تفسیر مبانی، مفاهیم و اصول پیادهسازی رویکرد طراحی بر اساس تحلیل (DBA)، مبتنی بر آخرین ویرایش کد ASME BPVC-Sec.VIII-Div.۲ نسخه(۲۰۲۳ ) تدوین گردیده است.
نویسندگان کتاب تلاش نمودهاند مطالب را تا حد امکان به صورت کاربردی و قابل فهم برای خوانندگان و پژوهشگران گرامی بیان نمایند و در صورتی که پدیده، مفهوم یا روش خاصی در متن اصلی کد به دلیل پیچیدگی یا بیان مبهم، نیازمند توضیحات بیشتر بوده است، با دقّت بالایی در متن کتاب و یا به صورت پانوشت شرح و تفسیر شده است.
در پایان لازم میدانیم از شرکت مهندسی و ساخت بویلر و تجهیزات مپنا، بالاخص مجموعه معاونت طراحی و همچنین معاونت فروش و توسعه بازار که مشوّق ما در مسیر تألیف این کتاب و به ثمر نشاندن آن بودند کمال تشکر را به عمل آوریم.
مؤلفین: خشایار واعظی – حمید شوشتر – علی اسمعیلی – سید عبدالله شیخالاسلامی و میثم مروی
شما میتوانید برای تهیه این کتاب، با اسکن کد QR درجشده در این صفحه، به صفحه فروشگاه منتقل شده و خرید خود را بهصورت آنلاین انجام دهید.